|
20 yy. damgasını vuran Bilgisayar ve internet müthiş bir icat. Dünyayı o kadar küçülttü ki tık tık larla bambaşka âlemlere açılan kapılar sunuyor. İnternet, saymakla bitmeyen faydalarına karşın dikkatli olunmadığı zaman özellikle okul çağında bağımlılık riski taşımaktadır. Alkol, sigara, kumar bağımlılığı gibi internet bağımlılığının da psikolojik ve fiziksel zararları olmaktadır. En büyük tehlike ise internetin toplum tarafından geniş bir kabul görmesi, bağımlılık riskinin göz ardı edilmesi ve kişinin bağımlı olduğunun farkına varamamasıdır. Özellikle genç yaştaki bireylerin aşırı ve uygunsuz bilgisayar ve Internet kullanımına karşı bilgilendirilmesi, oluşması muhtemel sorunları azaltacaktır.
Peki bilgisayar oyunları ve internet neden bu kadar çekici?
İnternet ve bilgisayar oyunları bireye sınırsız bir dünya sunuyor. İstediğiniz gibi girebiliyorsunuz ve istediğiniz kuralları koyabiliyorsunuz. Bu bireye cazip geliyor.
Bilgisayar oyunlarını grup olarak oynama isteği ise internet kafeleri çekici kılıyor. Çocuk evinde bilgisayar ve internet olsa da grup olarak oyun oynamak için kafeleri tercih ediyor. Eğlenme amaçlı masumca bir istek gibi görünüyor. Ancak grupla rekabet halinde ses ve animasyonlarla gerçekmiş gibi yaralanan oyuncudan fışkıran kanlar, gençte bu oyunları aslı gibi oynama isteği doğuruyor.
Okul dönemi ve özelliklede ergenlik dönemi çocuklarında etkilenme daha fazladır. Kişilik ve karakter tam oturmadığı için normal ve anormal ayırımı, sanal ve gerçek dünya çoğu zaman karışmakta ve çocuklar minyatür bir gerçeklikle kendilerini bulmaya çalışmaktadır GTA, Counter gibi şiddet içeren oyunların bağımlısı olan minik beyinler, bu oyunlarda ne kadar çok adam öldürürse, hırsızlık, gasp gibi kanunsuz işler yaparsa o kadar çok puan kazandırıyor. Mesela adam öldürmek 100, polis öldürmek 300; otomobil yakmak 100, tanker yakmak 500’er puan. Çocuklar, oyun oynarken suçla tanıştığının farkında değil. Oysa bilgisayar başında geçen saatler, masum ve sevimli çocukları sanal terörist yapıyor!
Çocukların Bilgisayar Ve İnternet Kullanmasının Yararları
Bilgisayar; çocukların yaşadıkları deneyimlerini yönlendirmelerine, hızlarını ayarlamalarına ve kendilerini rahat hissettikleri zorluk derecesini seçmelerine yardımcı olur.
Çocukların bilgi toplarken çeşitli becerilerini (okuma, yazma, seçme, sınıflandırma vb.) kullanmalarını sağlar.
Bilgisayar çocuklar için çok etkileyici ve ilgi çekici olduğundan; tüm ilgilerini toplamalarını ve konsantre olmalarını sağlayabilir.
Çocuklar, bilgisayar konusunda bilgileri arttıkça, teknolojiye karşı daha olumlu bir tutum geliştireceklerdir. Bu da onların gelecek yaşamlarında önemli bir rol oynayacaktır.
İyi eğitim yazılımları; çocukların temel becerilerini -okuma, yazma gibi- geliştirmelerine yardımcı olmanın yanı sıra, daha üst düzeyde neden-sonuç ilişkisini anlamalarında, üst düzey problem çözme, yaratıcı düşünme gibi becerilerini geliştirmelerinde de etkili olabilir.
Çocukların Bilgisayar Ve İnternet Kullanmasının Zararları
— Her gün internete bağlanma ihtiyacı duyma - Çevreye karşı duyarsızlık
— Toplum ve aile ilişkilerinde zayıflama - Günlük işlerde verimli ve üretken olamama
— Yalnızlık ve Depresyon - Yalan Söyleme(sanal ortamda)
— İnternet kafeler de her şeyden önce argoya alışıyor. Arkasından sigara, alkol,ecstasy vb. bağımlılık yapıcı maddelere alışıyor. - Cinsel fantezilere düşkünlük
— Problemleri çözmeye çalışmak yerine, işleri oluruna bırakma
— Akademik ve zihinsel faaliyetlerde gerileme
İnternet Kullanımı İle İlgili Aileler Ne Yapmalı?
Çocuğunuzun bilgisayar ve internetle olan ilişkisi, çağımızın gereği olarak, kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu nedenle hem kendinizi, hem de çocuğunuzu bilgisayar kullanımı konusunda disipline etmek ve yapılacakları planlamak gerekebilir.
Çocuğunuz İnterneti Kullanmaya Başlamadan Önce:
Sizler de; İnternet hakkında bilgi edinmeye çalışınız. Bu konuda pek çok yayın bulabileceğiniz gibi, evinizde bilgisayar varsa, bilen birinin yardımı ile internetten de, internet kullanımı ile ilgili bilgi edinebilirsiniz. Böylece internete nasıl girileceği, nasıl bilgi aranacağı, neler yapılabileceği (sohbet odaları -chat rooms- , e-posta kullanımı gibi) konularında çocuğunuzla genel olarak konuşabilecek bilgiye sahip olabilirsiniz. Çocuğunuz internet konusunda sizden daha bilgili ise –ki çoğu ailede durum böyledir- yapacağınız bu ön çalışma, “güvenli internet kullanımı” konusunda çocuğunuzla konuşurken işinize yarayacaktır.
Çocuğunuzun uygunsuz sitelere girmesini engellemenin bir yolu olarak, internet kullanımını kontrol eden filtre programlarından birini bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Bu programlar internet sitelerinde uygunsuz bazı kelimeleri oluşturan harfleri arayarak, bu harflerin biraraya geldiği sitelere ulaşımı engellerler. Ancak bu elemede tüm uygunsuz sitelere erişim engellenemediği gibi bazı gerekli siteler de filtreye takılabilmektedir.
Bilgisayarınızda bir filtre programının bulunması, çocuğunuzun internetteki etkinliklerine rehberlik etmeniz gerektiği gerçeğini değiştirmemektedir. Bu nedenle filtre programı kullanmak yerine, çocuğunuzu, birlikte belirlediğiniz amaçlar doğrultusunda internet kullanmaya yöneltebilirsiniz.
Çocuğunuz İnterneti Kullanırken:
Bilgisayarı evin kullanılan bir yerine yerleştirmek çok önemlidir. Böylece, çocuğunuzun internette neler yaptığını takip edebilmenin yanı sıra, bilgisayar dünyasına onunla birlikte girmeniz de mümkün olacaktır. Bu, çocuğunuzun doğru şeyi yapacağına güvenmediğiniz için değil, sizin tarafınızdan sağlanacak yol gösterme ve bilgilendirmeye ihtiyacı olacağı için gereklidir.
Çocuğunuzla birlikte internette gezinebilirsiniz. Bu size, çocuğunuzun ilgi alanlarını, kaygılarını ve düşünme biçimini anlamanıza yardımcı olacak bir pencere sunacaktır. Çocuğunuzla interneti kullanırken birlikte eğlenebilir ve nelerin yapılmasının uygun olduğunu ya da olmadığını nedenleri ile açıklama fırsatı bulabilirsiniz. Bu süre, çocuğunuza bekçilik yapacağınız, onu zorlayacağınız bir süre değil, birlikte eğlenceli ve verimli geçireceğiniz bir zaman dilimi olmalıdır.
Bilgisayar ve İnternet Kullanım Kuralları
Ön Hazırlık Çalışması
Evinizde birçok konuda olduğu gibi bilgisayar ve internet kullanımı ile ilgili de kurallar koymakta yarar olabilir. Bu kuralları koyarken çocuğunuzla birlikte aşağıda verilen ya da size uygun olan benzer konuları göz önünde bulundurmanız ve birlikte karar vermeniz, sürece çocuğunuzu da katacak ve ona da bazı sorumluluklar yükleyecektir. Daha sonra, neden ve sonuçlarını tartışarak kararlaştırdığınız bu konuları içeren bir sözleşme hazırlayarak hep birlikte uymaya çalışabilirsiniz.
Zaman: Çocuğunuzla, hangi durumlarda (ödevini bitirme, vb. ) bilgisayarı kullanabileceğini ve internette ne kadar zaman harcayabileceğini tartışınız ve kararlaştırınız.
Mekan/Rehberlik: Çocuğunuz nerelerde internete girebilir? İnterneti kullanırken bulunacağı mekanla ilgili özellikler nelerdir? Okulda, kütüphanede, arkadaşlarının evinde internete girebilir mi? Çevrede bir yetişkin olmadığı durumlarda da interneti kullanabilir mi?
Kişisel Bilgiler: Çocuğunuza internette karşılaştığı kişilere, kişisel bilgilerini (ad/soyad, adres, telefon numarası, okul ismi, resim vb.) kesinlikle vermemesi gerektiğini nedenleri ile açıklayınız.
Web siteleri: Çocuğunuzla internette hangi sitelere girebileceğini ve hangilerine girmesinin yasak olduğunu konuşunuz. Okulla ilgili sitelere girmesinde bir sınırlama var mı? Çocuklar için özel olarak hazırlanmış siteler neler? Araştırıp, paylaşınız.
İnternette Arkadaş Bulma: Çocuğunuza, yanında bir yetişkin olmaksızın internette tanıştıkları kişilerle kesinlikle görüşmemesi gerektiği konusunda açıklayıcı bilgi veriniz.
Sohbet Odaları: Çocuğunuza sohbet odaları hakkında bilgi verip, örnekleyiniz.
Uygun Olmayan Materyaller: Çocuğunuza, internette gördüğü veya okuduğu şeylerden korktuğunda ya da kendisini rahatsız hissettiğinde kesinlikle cevap vermemesini, eğer herhangi bir endişesi varsa, hemen bir yetişkine bu materyali göstermesi gerektiğini açıklayınız.
Altın Kural:
Çocuğunuza bilgisayar kullanırken veya internette gezinirken karşılaştığı ya da haberleştiği diğer çocuklara, “kendisine nasıl davranılmasını istiyorsa öyle davranması gerektiğini” hatırlatınız.
Sonuç ve Öneri
Pekçok aile; çocuklarının ev içinde ve bilgisayar ekranı karşısında çok fazla vakit harcaması ve bu nedenle sosyal becerilerin yeterince gelişmemesinden endişelenmektedir. Bilgisayar başında nitelikli zaman geçirebilme alışkanlığı, çocuklarımıza vakit ayırarak kazandırılabileceğimiz bir davranıştır.
Çocukların evde kullandığı yazılım programlarının iyi seçilmiş olması gereklidir. Bunlar sadece çocuğa bir şeyi yapmasını değil, aynı zamanda düşünmesini de öğretecek nitelikte olmalıdır.
Genel olarak her alanda olduğu gibi çocuklarımıza teknoloji alanında da rehber olmalıyız. Biz dikkatli ve önce sağlığını düşünen kullanıcılar olursak, iyi modelle karşılaşan en değerli varlıklarımızda teknolojiyi olumlu amaçlar doğrultusunda kullanmayı öğreneceklerdir
Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anasayfası
|